Welke hiv-geneesmiddelen zijn er allemaal?

Als je de hiv-behandelingen met je arts bespreekt kan het handig zijn om te weten dat er zes verschillende soorten hiv-medicatie zijn. Het is ook goed om op de hoogte te blijven van alle ontwikkelingen op het gebied van hiv-zorg.

Deze soorten (je arts noemt ze waarschijnlijk ‘klassen’) vallen het virus elk op een verschillende manier aan. Misschien vind je ons artikel nuttig over hoe hiv inwerkt op ons immuunsysteem, zoals onze CD4-cellen, om meer inzicht te krijgen in hoe hiv-medicijnen werken. Meestal moet je een behandeling volgen met geneesmiddelen van minimaal twee verschillende klassen om je hiv optimaal onder controle te krijgen en te houden.

Je behandeling kan bestaan uit één tablet of meerdere tabletten, om een- of tweemaal per dag in te nemen, afhankelijk van wat jij en je arts het best bij jou vinden passen.

Selecteer in onderstaande lijst een hiv-medicijn en lees er meer over.

Als hieronder zinnen of woorden staan die je niet kent, kun je ons artikel lezen over hiv en wat het betekent om niet-meetbaar te zijn. Ook staan eronder nog enkele termen uitgelegd.   

  • Deze medicatie zorgt ervoor dat het virus zich niet kan hechten aan het oppervlak van CD4-cellen. Zo wordt voorkomen dat hiv de CD4-cel kan binnen dringen.1    

  • Deze medicatie zorgt ervoor dat het virus niet kan samengaan met het oppervlak van CD4-cellen. Het hecht zich op een andere manier aan CD4-cellen dan entry inhibitors. Zo wordt voorkomen dat hiv de CD4-cel kan binnen dringen.2    

  • Om ervoor te zorgen dat hiv meer kopieën van zichzelf maakt, moet het virus zijn DNA activeren. Het doet dit door gebruik te maken van een enzym met de naam reverse-transcriptase. Enzymen zijn moleculen in het lichaam die helpen chemische reacties te versnellen.3    

    NRTI's zijn nep-bouwstenen van DNA. Wanneer zo'n nep-bouwsteen aan een groeiende ketting van hiv-DNA wordt toegevoegd, kunnen de echte bouwstenen van hiv-DNA er niet meer aan worden toegevoegd. Zodoende wordt de omzetting van hiv-RNA naar hiv-DNA gestopt en kan het enzym reverse-transcriptase niet meer goed werken.3    

  • Om ervoor te zorgen dat hiv meer kopieën van zichzelf maakt, moet het virus zijn RNA omzetten in DNA met behulp van een enzym met de naam reverse-transcriptase. NNRTI's hechten aan het enzym reverse-transcriptase, en blokkeren zo het vermogen van dat enzym om hiv-RNA om te zetten in hiv-DNA.3 

  • Dit type geneesmiddel blokkeert het hiv-enzym integrase, dat het virus gebruikt om zijn DNA in het DNA te plaatsen van de CD4-cellen die het heeft geïnfecteerd.4    

  • PI's blokkeren het hiv-enzym protease. Wanneer protease niet goed werkt, kunnen er geen nieuwe hiv-deeltjes worden gemaakt.5 

Inmiddels  zijn er veel verschillende hiv-behandelingen verkrijgbaar, waaronder ook combinaties van middelen samengevoegd in één tablet. Dit wil zeggen dat er twee of meer van de hierboven genoemde klassen zijn samengevoegd in één pil. Jij en je arts zoeken samen de behandeling die het best bij jou past.

Verklarende woordenlijst

CD4-cellen: Een bepaalde cel die in het immuunsysteem wordt aangetroffen en die helpt infecties te bestrijden. Als hiv niet wordt behandeld, kan de hoeveelheid CD4-cellen afnemen.

DNA: De genetische informatie van een organisme. DNA, dat staat voor desoxyribonucleïnezuur, bevat de instructies voor een organisme om normaal te kunnen groeien en functioneren. Het is ook van belang voor de voortplanting. Hiv slaat zijn genetische informatie niet op als DNA.

Enzym: Een molecule die helpt een chemische reactie in het lichaam te starten en/of versnellen.

Integrase: Een bepaald enzym. Hiv gebruikt integrase om zijn DNA in het DNA van CD4-cellen te plaatsen.

Membraan: Het vlies dat de binnenkant van een cel scheidt van de buitenomgeving. Membranen bieden bescherming en laten moleculen in en uit de cel passeren.

Protease: Een bepaald enzym. Hiv gebruikt protease om eiwitten te produceren en meer hiv-deeltjes te creëren

Reverse-transcriptase: Een bepaald enzym. Hiv gebruikt reverse-transcriptase om zijn RNA om te zetten in DNA.

RNA: Een lange molecule die lijkt op DNA, die sommige organismen gebruiken om hun genetische informatie in op te slaan. Hiv draagt zijn genetische informatie in de vorm van RNA.

  1. Briz V, et al. HIV entry inhibitors: mechanisms of action and resistance pathways. J Antimicrob Chemother 2006;57:619–27.
  2. Medicine Net. Fusion Inhibitors. Te raadplegen op: http://www.medicinenet.com/script/main/art.asp?articlekey=32105. Voor het laatst geraadpleegd: Maart 2018
  3. Hu WS, et al. HIV reverse transcription. Cold Spring Harb Perspect Med 2012; 2:a006882
  4. Hare S, et al. Molecular mechanisms of retroviral integrase inhibition and the evolution of viral resistance. PNAS 2010; 107: 20057-67
  5. Encyclopaedia Britannica. Protease Inhibitor. Te raadplegen op: https://www.britannica.com/science/protease-inhibitor. Voor het laatst geraadpleegd: Maart 2018